* ايران ، آغازگر چاپ قرآن نخستين دولت اسلامى كه به چاپ و طبع قرآن مجيد مبادرت ورزيد ، كشور اسلامى ايران بود كه دو بار به‌صورت چاپ سنگى زيبا و پاكيزه در حجم بزرگ ، مبادرت به چاپ قرآن نمود . اين قرآن كه ترجمهء آيات را به‌صورت تحت اللفظى نيز همراه داشت ، يك‌بار در تهران به سال 1242 ( - 1828 م ) و بار ديگر در شهر تبريز ، به سال 1248 ه ( - 1823 م ) به چاپ رسيد . هم‌زمان در هندوستان نيز در آن ايّام به چاپ قرآن مجيد اقدام شد ، سپس در آستانه ( تركيهء عثمانى ) از سال 1294 ه ( - 1877 م ) به چاپ قرآن به صورتهاى مختلف و زيبا پرداخته شد . « 1 » كشور مصر نيز به چاپ بسيار زيباى قرآن كريم به سال 1342 ه ( - 1923 م ) تحت إشراف شيخ أزهر و با تأييد وزارت اوقاف ، اقدام كرد كه مورد تحسين و پذيرش جهان اسلام قرار گرفت ، آن‌چنان كه در عراق ، به سال 1370 ه ( - 1950 م ) طبع بسيار زيبا و ارزشمندى از قرآن مجيد صورت پذيرفت . اخيرا در ايران نيز دو چاپ بسيار زيبا و نفيس از قرآن ارائه شده است كه بسيار دلپذير و نفيس مىباشد . همهء اين‌ها هنوز آغاز كار مىباشد . پيشرفتها و تحوّلات فراوانى در اين فنّ نصيب آن خواهد گشت . باش تا صبح دولتش بدمد * كاين هنوز از نتايج سحر است * براعت استهلال خلاصه بحث آنكه براعت استهلال خطّ و كتابت اسلامى و طليعهء طالع و فجر صادق و تابان آن ، با نگارش آيات نورانى قرآن آغازيدن نمود و با باء بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ و استمداد از نيروى غيبى آغاز به طلعت و نشأت كرد و با سير طبيعى به سراغ النَّاسِ و مردم جهان رفت و پيام خود را به پايان برد و به همين دليل است كه تمدّن شكوفان اسلامى از بركت و اعتبار خاصّ و بالندگى و پيشرفت قابل توجّهى برخوردار بوده و خواهد بود . به قول شاعر : اوّل و آخر قرآن ز چه با آمد و سين * يعنى اندر ره دين ، رهبر تو قرآن بس

--> ( 1 ) التمهيد ، تأليف استاد شيخ احمد معرفت ، ج 1 ، ص 355 .